زخم جراحی به برش یا آسیبی گفته میشود که طی یک عمل جراحی ایجاد شده و برای ترمیم نیازمند مراقبت اصولی است. این زخمها ممکن است سطحی یا عمیق باشند و بسته به نوع عمل، شرایط پوستی بیمار، سن، بیماریهای زمینهای و میزان مراقبت بعد از عمل، سرعت ترمیم آنها متفاوت است. زخم جراحی اگر بهدرستی مراقبت نشود، میتواند دچار عفونت، بازشدگی بخیه، ترشح، اسکار شدید یا تأخیر در بهبود شود.
زخم جراحی به دلیل قرارگیری در معرض میکروارگانیسمها، فشار، رطوبت یا کشش زیاد، حساسیت بالایی برای عفونت و باز شدن بخیهها دارد. از طرفی شرایطی مانند دیابت، چاقی، ضعف سیستم ایمنی، استفاده از داروهای خاص و خطا در مراقبت خانگی میتواند روند ترمیم را بهطور جدی مختل کند. درمان تخصصی به تشخیص دقیق نوع زخم، کنترل عفونت، انتخاب پانسمان مناسب و پیشگیری از عوارضی مانند اسکار برجسته (کلوئید) کمک میکند.
در مجموعه بهدرمان، زخمهای جراحی باز، زخم عفونی، دیر ترمیمشونده یا دچار بازشدگی (دهیسنس) با روشهای کاملاً علمی مدیریت میشوند. خدمات شامل ارزیابی دقیق زخم، پاکسازی اصولی، کنترل عفونت، پانسمان تخصصی، برداشتن بخیه در زمان مناسب و در موارد پیچیده استفاده از روشهایی مانند پلاسما تراپی، وکیوم تراپی یا پانسمانهای پیشرفته است. درمان در منزل نیز برای راحتی بیماران فراهم است.
در مرحله اول، وضعیت زخم از نظر سلامت بخیهها، میزان التهاب، ترشح، بازشدگی یا علائم عفونت بررسی میشود. همچنین، شرایط عمومی بیمار مانند دیابت، چاقی، داروهای سرکوبکننده ایمنی یا سبک زندگی در روند درمان لحاظ شده و بر اساس آن برنامه درمان اختصاصی تدوین میگردد.
بررسی نوع جراحی و طول برش
ارزیابی بخیهها و وضعیت ترمیم اولیه
شناسایی علائم عفونت
میزان ترشح، قرمزی و التهاب
بررسی بازشدگی بخیه (دهیسنس)
شرایط پوستی اطراف زخم
بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی
در زخمهای جراحی که باز شده، عفونی شده یا ترمیم نادرست دارند، پاکسازی تخصصی (دبریدمان) انجام میشود تا بافت مرده و ترشحات تجمعیافته حذف شوند. این کار مانع پیشرفت عفونت شده و بستر زخم را برای ترمیم اصولی آماده میکند.
حذف ترشحات و بافتهای مرده
شستوشوی تخصصی زخم
کاهش بار میکروبی
جلوگیری از گسترش عفونت
آمادهسازی زخم برای ترمیم
کاهش التهاب و بوی نامطبوع
در این مرحله، نوع پانسمان براساس میزان ترشح، عمق زخم، عفونت و وضعیت بخیهها انتخاب میشود. پانسمانهای تخصصی به کاهش بار میکروبی، مدیریت ترشحات و محافظت کامل از زخم کمک میکنند تا بافتها در محیطی ایدهآل ترمیم شوند.
پانسمانهای آنتیباکتریال (نقره، ید)
پانسمان مناسب کنترل ترشح
محافظت از بخیهها
جلوگیری از بازشدگی مجدد زخم
حفظ رطوبت کنترلشده برای ترمیم سریعتر
استفاده از آنتیسپتیکهای استاندارد
در این مرحله تلاش میشود روند ترمیم پوست سالم و بدون اسکار شدید پیش برود. روشهایی مانند ژل سیلیکون، پلاسما تراپی، ماساژ تخصصی یا درمانهای تکمیلی برای جلوگیری از برجسته شدن اسکار و یکپارچهسازی بافت پوست استفاده میشود. وضعیت بیمار بهطور منظم بررسی و درمان تا بهبود کامل ادامه مییابد.
مدیریت اسکار (ژل سیلیکون، ماساژ درمانی و پلاسما)
جلوگیری از کلوئید و گوشت اضافه
بررسی روند طبیعی ترمیم
استفاده از روشهای تکمیلی در صورت نیاز (وکیوم تراپی)
اصلاح سبک زندگی و تغذیه برای بهبود سریعتر
آموزش مراقبت صحیح به بیمار
